Op 12 maart 1950 stemmen 2.933.382 Belgen in een unieke volksraadpleging voor de terugkeer van koning Leopold. 2.151.881 anderen stemmen tegen, of een verhouding van 57,68% voor en 42,32% tegen een terugkeer van de koning. Een meerderheid van het land is de koning dus genegen, maar het referendum heeft ook de grote kloof tussen Vlaanderen en Wallonië blootgelegd, want in het zuiden van het land heeft een meerderheid tégen de vorst gestemd. Eerder al is duidelijk geworden dat een terugkeer van de koning heel moeilijk ligt. Tijdens een debat over de volksraadpleging in de Kamer roept de socialist Fiévet uit :"Als hij (de koning) terugkeert, schieten wij hem neer!"
Uiteindelijk keert koning Leopold op 22 juni terug, maar het komt al snel tot zware incidenten in Laken en Grâce-Berleur, waar drie mensen worden gedood. Kort daarna besluit Leopold zijn bevoegheden over te dragen aan kroonprins Boudewijn, die op 11 augustus de grondwettelijke eed aflegt als Koninklijke Prins, in afwachting van zijn meerderjarigheid. Tijdens de eedaflegging roept iemand van de communisten "Vive la république!" Maar de lont is uit het kruitvat, de monarchie en wellicht ook het land zijn gered.
Maar niet alleen de koningskwestie verhit de gemoederen, ook de sociaal-economische toestand houdt de geesten bezig. Vanaf mei 1950 volgen de stakingen elkaar op. In het jaaroverzicht van 1 januari 1951 schrijft onze krant: "Einde mei - begin juni brak een algemene staking uit in de textielnijverheid waardoor ruim 70.000 arbeiders een verbitterde loonstrijd aangingen, die voor hen bevredigend eindigde. De stakingskalender zou niet volledig zijn zonder te spreken van scheepsherstellers en de haven van Antwerpen; de scheepsherstellers gingen in juni in staking en de havenarbeiders in augustus. De havenstaking was er een van uitzonderlijke aard (...) Opvallend is geweest dat ook de bedienden de aandacht op zich hebben getrokken. De staking der bedienden in de Limburgse mijnen en de verspreide stakingen in september, oktober en november waarop als resultaat de nieuwe minimumbarema's zijn gevolgd, hebben aangetoond dat er in de bediendenwereld wel iets is veranderd."
|